نشست ساز و کار شورای شهر تهران برگزار شد


حجت نظری: شهرداری‌ها نمی‌توانند با سمن‌ها رفتار سلیقه‌ای داشته باشند رییس ستاد سمن‌های شهر تهران گفت: «واقعیت امر این است که برای مدیریت شهری مقدور نیست برای هر سمن یک ساختمان یا فضای مشخصی را در نظر بگیرد لذا ما به دنبال تاسیس سمن‌ سراها رفتیم. مسئولان سمن سراها نیز نباید در ارایه فضا برای سمن‌ها سلیقه‌ای رفتار کنند و ما در این خصوص با شهرداری مناطق، تفاهم‌نامه امضا کردیم.»

به گزارش روابط عمومی ستاد توان افزایی سمن های شهر تهران، حجت نظری رییس ستاد توان‌افزایی و حمایت از فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد شهر تهران در نشست آموزشی فعالیت شورای اسلامی شهر تهران که در سالن کنفرانس ستاد سمن‌های شهر تهران برگزار شد، با اشاره به تاریخچه فعالیت شورای شهر تهران، گفت: قانون اساسی به صراحت اختیارات و وظایف شورای شهر را ذکر کرده است و این نهاد را ناظر بر شهرداری دانسته است.
وی افزود: البته این تعریف نزد شورای نگهبان به عنوان مفسر قانون اساسی صرفا در مقام یک بیننده تصور شده است و علاوه بر این نیز ما شاهد آن هستیم که طی ادوار مختلف اصلاحاتی در قانون شکل گرفته است که هرکدام به مرور زمان اختیارات شوراهای اسلامی شهرها را کمتر و کمتر کرده است. شاید مهمترین اختیار شورای شهر را بتوان در مساله انتخاب یا عزل شهردار دید که به همین مساله نیز نقدهایی وارد است.
به گفته نظری، شورای شهر صرفا به شخص شهردار می‌تواند نظارت داشته باشد و شورا، امکان نظارت مستقیم بر سایر بخش‌های شهرداری را ندارد و همین مساله قدرت نظارت شورای شهر را تضعیف می‌کند. شاید یکی از دلایل این مساله آن باشد که تمامی قوانین را با دیدگاه تمرکزگرایی تصویب می‌کنیم. این درحالی است که شورای شهر در کلانشهری مثل تهران، نمی‌تواند مانند یک شهر کوچک بر تمام ارکان شهرداری نظارت راحت و صریحی داشته باشد. هرچند که این نظارت در یک شهر کوچک و کم‌جمعیت امکان‌پذیر است ولی در تهران باید شورا برای هر اتفاق و نظارت بر ۶۵ هزار کارمند شهرداری، صرفا از شخص شهردار سوال بپرسد.

وظایف شوراها اجرایی نیست
عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران خاطرنشان کرد: عمده وظایفی که شوراها دارند خیلی جنبه اجرایی ندارد و بیشتر وجهه و جنبه مشورتی و توصیه‌ای و نظاره‌گری دارد. البته این نظاره‌گری به معنا و مفهوم نظارت نیست. نظارت به ۲ شکل استطلاعی و استصوابی تقسیم می‌شود که اتفاقا شورای نگهبان در اصل ۹۹ که مربوط به اختیارات خودش می‌شود، اعتقاد بر نظارت استصوابی دارد و در اصل ۱۰۰ که اختیارات شورای شهر را تفسیر می‌کند، مفهوم نظارت را استطلاعی تعبیر می‌کند.
وی با بیان اینکه پیش از انقلاب نهادی به عنوان شورای شهر وجود نداشت و در آن دوران نهادی به عنوان انجمن شهرها به امور محلی می‌پرداختند و در سطح محلی قانون‌گزاری می‌کردند، گفت: این نهادها بعد از انقلاب اسلامی به شورای شهر تغییر نام پیدا کرد. این موضوع در همان زمان مخالفان زیادی داشت ولی مرحوم طالقانی به شدت پیگیر موضوع بود و سرانجام با تمام مخالفت‌ها این موضوع محقق شد. من تصور می‌کنم که موضوع شوراها از جمله اتفاق خوب قانون اساسی کشور ماست.
نظری با تاکید بر اینکه برای پیگیری امور و مسائل شوراها هیاتی از شورای فرادستی تشکیل می‌شود، خاطرنشان کرد: این رویه بدین ترتیب است که از شورای پایه هیاتی در شورای شهرستان و برای شورای شهرستان‌ها، هیاتی در شورای استان‌ها و برای شورای استان‌ها، هیاتی در شورای عالی استان‌ها تشکیل می‌شود. هیات حل اختلاف بخش‌ها و روستاها متشکل از ۲ تن از نمایندگان شورای شهرستان، فرماندار یا نماینده او و نهایتا رییس دادگستری یا نماینده او و نماینده شورای استان تشکیل می‌شود. هیات حل اختلاف استان نیز از یک نفر از مجمع نمایندگان استان در مجلس، ۲ نفر از شورای استان، استاندار یا نماینده او و رییس دادگستری یا نماینده او تشکیل می‌شود. این رویه در سایر هیات‌ها نیز ادامه دارد. این هیات‌ها مرجع تجدید نظر در برخی موارد توامان با نظارت بر مسائل شوراهای زیردستی هستند.
رییس کمیته تنقیح شورای شهر تهران نیز با اشاره به اصلاحات قوانین درباره اختیارات شورای شهر تهران، گفت: پیش از انقلاب رویه انتخاب شهردار به مراتب سخت‌تر از عزل او بود. این مساله باعث شده بود تا توان نظارت شورای شهر بالاتر باشد. طبق قوانین گذشته شهردار با دو سوم رای اعضا انتخاب و صرفا با یک رای بیشتر از نصف عزل می‌شد ولی بعد از انقلاب این قانون برعکس شد. این تغییر قانون باعث شد تا اختیار شورای شهر در انتخاب و عزل شهردار کمرنگ‌تر شود.

هنوز لایحه بودجه به شورا ارایه نشده است
عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران همچنین با اشاره به ترکیب هیات رییسه و کمیته و کمیسیون‌های تخصصی شورای شهر تهران، تصریح کرد: شورای شهر تهران در حال حاضر مدیریت دو بخش دیگر ری و تجریش را عهده‌دار است و البته همین مساله باید بیشتر مورد بررسی و تامل قرار بگیرد. چراکه شهروندان و مسئولان تجریش و به ویژه ری به دنبال جدایی شورای شهر خود از تهران هستند. البته این حق قانونی آنان است و باید به عنوان مرکز شهرستان‌های ری و شمیرانات شورای شهر مجزا داشته باشند.
نظری با اشاره به ساختار تدوین و تهیه طرح، لایحه و تصویب و بررسی آنها در جلسات علنی شورای شهر تهران، خاطرنشان کرد:اعضای شورای شهر برای پیگیری و بررسی و نظارت امور شهری خود می‌توانند از ابزار تذکر، نطق، تحقیق و تفحص، برنامه توسعه شهر و برنامه بودجه شهری ، طرح سوال و استیضاح استفاده کنند. البته برای بررسی پیشنهادات اعضای شورا حداقل باید یک سوم اعضا آن را با قید فوریت امضا کنند و هیات رییسه آن را اعلام وصول کند. اگر این پیشنهاد فوریت داشته باشد وارد صحن علنی می‌شود و در غیر این صورت بنابر تشخیص رییس شورا به کمیسیون مربوطه ارجاع داده می‌شود.
وی با اشاره به زمان‌بندی تصویب و بررسی بودجه سالیانه شهر تهران، اظهار کرد: شورای شهر قبل از آنکه شهرداری لایحه بودجه را ارایه کند، نقشه‌راهی را به عنوان سیاست‌های بودجه به شهرداری ابلاغ می‌کند تا شهرداری بر اساس آن سیاست‌ها لایحه بودجه تدوین کند.
نظری ادامه داد: لایحه بودجه سالیانه معمولا باید از سوی شهرداری تهران تا قبل از بهمن‌ماه به شورا ارایه شده و اعضای شورا تا قبل از نیمه بهمن‌ماه یا قبل از اسفند آن را به تصویب برسانند. بخش مهم دیگری از بحث بودجه سالیانه به موضوع تعیین نرخ خدمات شهری مربوط می‌شود که این موضوع نیز باید تا قبل از پایان بهمن به نتیجه برسد. چراکه در میزان درآمد و هزینه‌های سالیانه شهرداری تاثیرگذار است. البته جهت تسریع در زمان شهرداری معمولا پیش‌نویسی از لایحه بودجه زودتر به شورا جهت بررسی ارایه می‌کنند که احتمال تغییر نیز در آن وجود دارد.
رییس ستاد سمن‌های شهر تهران افزود: لازم به یادآوری است که در سال جاری هنوز شهرداری تهران لایحه بودجه را به شورا ارایه نکرده است و یک دلیل آن به آن مربوط می‌شود که بودجه متمم سال جاری به تازگی تصویب شده و زمان کافی برای تدوین و ارایه بودجه ۹۹ وجود نداشته است.

ما به دنبال رفع نگاه‌های سلیقه‌ای هستیم
عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران همچنین به سازوکار فعالیت هیات تطبیق مصوبات شورای شهر تهران اشاره کرد و افزود: این هیات متشکل از نمایندگان فرماندار، دادگستری و شورای فرادستی است که این هیات ۳ نفره تطابق عملکرد و اقدامات و مصوبات شورای شهر را با قانون بررسی می‌کنند.
رییس کمیته تنقیح شورای شهر تهران همچنین به عملکرد این مجموعه اشاره کرد و گفت: این کمیته از طریق سامانه طرح‌ها و لوایح تلاش دارد تا تمام شهروندان را با مصوبات و طرح‌ها و لوایح و مصوبات شورای شهر تهران آشنا کند. این کمیته موظف است تا مصوبات تمام ادوار شواری شهر بالغ بر ۵ هزار مصوبه را تجمیع کرده و بررسی کند و در نهایت آن را به یک خروجی مستند و مشخص برسانیم. اولین اقدامی که در این راستا قرار است کمیته انجام بدهد بحث آیین‌نامه داخلی است.
حجت نظری همچنین در پاسخ به سوال یکی از حاضرین در جلسه مبنی بر چگونگی تعامل بین سمن‌ها و مدیریت شهری، خاطرنشان کرد: ما دنبال طرحی هستیم که سمن‌ها در کمیسیون‌ها و کمیته‌ها به صورت مستقیم حاضر شوند. البته قرار نیست این انتخاب و حضور سلیقه‌ای یا فردی باشد و بر همین اساس تلاش داریم تا این حضور و ارتباط نظامند و شفاف باشد. چراکه ممکن است برخی سمن‌های قدرتمند و فعال در سایه نگاه‌های سلیقه‌ای و فردی گم شوند.
وی افزود: ما کارگروه‌های تخصصی را دقیقا به دنبال رفع این نگاه‌های سلیقه‌ای در ستاد سمن‌های شهر تهران تشکیل دادیم تا سمن‌ها بعد از مشورت و تصمیم‌گیری در این کارگروه‌ها طبق یک سازوکار مشخص و روشن در تعامل با مدیریت شهری وارد عمل شده و در تصمیم‌گیری‌های کمیسیون‌ها و کمیته‌های شورای شهر شرکت کنند.
وی ادامه داد: اعضای سمن‌هایی که در جلسات کمیسیونی شرکت می‌کنند، در واقع نماینده سمن‌ها خواهند بود و در عین حال این نمایندگی دوران مشخصی داشته و بعد از مدتی تغییر خواهند کرد. نکته دیگر آن است که حضور سمن‌ها باعث می‌شود تا سمن‌ها در تصمیم‌سازی، اجرا و دیده‌بانی برای امور مختلف شهر خودشان نقش داشته باشند و مشارکت کنند.

اختیارات شورا محدود است
عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران همچنین با اشاره به محدود بودن اختیارات شورا، خاطرنشان کرد: شاید لازم باشد که این مساله را با مثال طرح ترافیک عنوان کنم. بسیاری از شهروندان تصور می‌کنند که تمام اختیارات در این مساله با شورای شهر است ولی شورای ترافیک که محدوده و گستره و زوج و فرد بودن طرح ترافیک را تعیین می‌کند و در این میان شورای شهر تنها می‌تواند هزینه خدمات ورود به طرح ترافیک را تعیین کند که اگر شورا این نرخ را تعیین نکند، راهنمایی و رانندگی تصمیمات لازم را اتخاذ می‌کند.
نظری با بیان اینکه مجلس شورای اسلامی در ادوار مختلف نگاه مثبتی به شورای شهرها نداشته است، اظهارکرد: متاسفانه یک نوع رقابت بین نمایندگان حوزه‌های انتخابیه کوچکتر با شورای شهرها رقابت وجود دارد و همین رقابت عملا باعث شده تا مصوبات مجلس کمتر وجهه حمایتی از شورای شهرها داشته باشد. علاوه بر این نیز برخی از نمایندگان به سبب گرایش‌های سیاسی تمایلی بر حمایت از شوراها ندارد. این یک واقعیت است که یک جریان سیاسی عمده و مشخص امروز کشور نگاه مثبتی به شوراها ندارد.
وی ادامه داد: شاید بتوان در شرایطی که مجلس نگاه مثبتی به شوراها ندارد، موضوعات مربوط به حمایت و تقویت شوراها را در مجمع تشخیص مصلحت نظام دنبال کرد. البته در این میان نقش سمن‌ها و افکار عمومی بسیار مهم است و می‌توانند با مطالبه‌گری این مساله را جدی‌تر در مجمع تشخیص مصلحت نظام دنبال کرد. سمن‌ها می‌توانند اراده اولین این مساله را قوام بدهند.
مراجع قضایی نسبت به تخلفات مدیریت شهری سابق اشراف دارند
رییس ستاد توان افزایی و حمایت از فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد شهر تهران همچنین در پاسخ به سوال یکی از حاضرین در جلسه مبنی بر اینکه شورای شهر تهران چه اقداماتی برای پیگیری تخلفات ادوار سابق شورای شهر دنبال کرده است، گفت: سازمان بازرسی کشور به این مساله ورود کرده و مطلبی از نگاه قوه قضاییه پنهان نیست. اجازه بدهید به تخلفات دوره قبل ورود نکنیم و مراجع قضایی این موضوع را دنبال کنند. مراجع قضایی به تمامی تخلفات چه در مدیریت شهری سابق و چه در دولت‌های سابق اشراف دارند.
وی افزود: مسائل در بحث تخلفات مربوط به شهردار اسبق تهران و برخی مدیران شهری گذشته کاملا شفاف و روشن است. اذهان عمومی و رسانه‌ها و مراجع قضایی می‌توانند به این مساله بپردازند. ما در شورا با تحقیق و تفحص در موضوعاتی مانند موسسه همشهری تمامی تخلفات را پیگیری و به قوه قضاییه ارایه کردیم. من فکر می‌کنم که شورای شهر در این خصوص تکلیف دیگری ندارد.
عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران با اشاره به عملکرد شورا در انتخاب شهردار ، تاکید کرد: انتخاب شهردار سازوکار پیچیده ندارد ولی با این حال ما در این دوره یک سازوکاری از ابتدای دوره در پیش گرفتیم تا فرآیند را دموکراتیک‌تر و شفاف‌تر باشد. ما از ابتدای بررسی گزینه‌های شهرداری یک لیست بلند ۳۰ نفره رسیدیم و سپس از این لیست به ۷ چهره و سرانجام گزینه نهایی را انتخاب کردیم. هرچند که در دوره اول آقای مهرعلیزاده و محمود حجتی انصراف دادند.
نظری ادامه داد: ما در دوره اول به آقای نجفی رسیدیم. همچنین در دوره دوم آقای افشانی و در دوره سوم آقای حناچی را انتخاب کردیم. ما در تمامی مراحل تلاش کردیم تا افراد با صلاحیت و توانمند را انتخاب کنیم. آقای نجفی فارغ از مشکلاتی که به آن دچار هستند، سابقه مدیریتی خوبی داشتند و آقایان افشانی و حناچی نیز کارنامه موفقی دارند. متاسفانه آقای افشانی و آقای نجفی با قوای قهریه مقننه و قضاییه کنار رفتند.
رییس ستاد توان‌افزایی و حمایت از فعالیت سازمان‌های مردمی شهر تهران همچنین با اشاره به بحث انتخابات شورایاری‌ها و نقش آنها در مشارکت‌های اجتماعی، تاکید کرد: شورا ۲ ستاد شورایاری‌ها و سمن‌ها را به عنوان زیر مجموعه خود دارد. شورایاری‌ها از ابتدا برای ایجاد مشارکت شهروندان در امور محله‌ای ایجاد شدند. قانون اساسی کشور ما به صراحت بر شوراها تا سطح محله‌ها تاکید دارد بنابراین به دنبال همین مساله بود که سرای محلات نیز شکل گرفت ولی متاسفانه بعد از دورانی این مسیر دچار انحرافاتی شد و حالا تلاش بر آن است که این اشکالات برطرف شود.
نظری ادامه داد: آن زمان هیات امنایی برای مدیریت محلات تشکیل شده بود که نمایندگان سمن‌ها نیز در آن عضو بودند و مدیر آن مدیریت محله را عهده دار بود ولی متاسفانه از همان دورانی که قرار شد تا مدیریت محله شکل خودگردان داشته باشد عمدتا دچار مشکلاتی شدند. این مشکلات نیز بحث شورایاری‌ها را تحت تاثیر قرار داد. ما در شورا امیدوار بودیم که بتوانیم دوباره انتخابات شورایاری را برگزار کرده بلکه بتوانیم مشکلات را برطرف کنیم. اختلافات بین وزارت کشور و مدیریت شهری در این میان مزید بر علت تا در نهایت مجلس ضمن رد استفساریه شورای شهر درباره انتخابات شورایاری‌ها عملا نهاد شورایاری‌ها را غیرقانونی تلقی کند. در نهایت اتفاقی که در این دوره قدری متفاوت رقم خورد، آن است که مسیر اشتباه سابق در موضوع شورایاری‌ها را برطرف کنیم.
وی با بیان اینکه عمده مباحث ‌ما درباره سمن‌ها در برنامه سوم توسعه آمده است و در دیگر مصوبات شورای شهر تاحدودی به مسائل مربوط به سمن‌ها اشاره شده است، گفت: تشکیل ستاد سمن‌ها اولین مصوبه در این حوزه بود و در شورای سوم به تصویب رسید و بعدتر ما در برنامه توسعه دوم و سوم نیز مصوباتی مرتبط با سمن‌ها را شاهد هستیم. شورا در بودجه‌های سالیانه مختلف و تبصره‌های آن و همین طور نظامنامه مشارکت شهروندی تهران به حضور سمن‌ها در مشارکت‌های شهری توجه داشته است.
رییس ستاد سمن‌های شهر تهران خاطرنشان کرد: البته همه این مسائل دارای یک خلا جدی بوده و آن فقدان یک سازوکار شفاف و مشخص برای تعامل بین سمن‌ها و مدیریت شهری است. لذا ما نظامنامه‌ای را در این خصوص تدوین کردیم و خوشبختانه یک فوریت آن در صحن رای آورد و در کمیسیون فرهنگی و اجتماعی به تصویب رسید و فعلا در نوبت دستور صحن علنی شورا قرار گرفته است.
وی افزود: سمن‌ها می‌توانند با مراجعه به سامانه طرح‌ها و لوایح مراجعه کرده تا مصوبات شورا در خصوص حمایت از سمن‌ها را بررسی و مطالعه کرده و در صورت لزوم می‌توانیم بررسی و تجمیع این موارد را در ستاد سمن‌ها تجمیع کنیم و چنانچه نظر یا انتقاد یا پیشنهادی درباره این مصوبات دیده شد می‌تون به صورت یک پیشنهاد جامع این نظرات را تهیه و تدوین کرد.
رییس ستاد سمن‌های شهر تهران با تاکید بر اینکه فعالیت و پویایی بیشتر سمن‌ها باعث تشویق سایر سمن‌ها برای حضور و فعالیت در کارگروه‌های تخصصی ستاد سمن‌ها می‌شود، تصریح کرد: قطعا همه سمن‌ها به دنبال اثرگذاری هستند و وحدت عمل سمن‌ها در این مساله نقش مهمی دارد و این بهترین راه حل ما برای حل و رفع مسائل و مشکلات سمن‌ها است.

عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران همچنین با بیان اینکه سمن‌ها می‌توانند پیشنهادات خودشان را درباره طرح‌ها و لوایح شورای شهر در سامانه طرح‌ها و لوایح ثبت کنند و حتی طرح پیشنهادی خودشان را ارایه کنند ولی این به معنای تضمین ثبت و بررسی این پیشنهادات نیست، گفت: پیشنهادات ابتدا در کمیته تنقیح بررسی شوند و چنانچه مورد پذیرش واقع شد آن پیشنهاد به کمیسیون ارایه شده و سپس در صورت توافق راهی صحن علنی می‌شود و در غیر این صورت علت رد طرح به پیشنهاد دهنده ابلاغ می‌شود.
نظری با بیان اینکه نقش رسانه‌ها و سمن‌ها و شهروندان در نظارت و مطالبه‌گری بسیار مهم و موثر است، تصریح کرد: سمن‌ها به عنوان شهروندان دغدغه‌مند اجتماع باید در این زمینه جدی باشند. قانون‌گذار این اختیار و اجازه را به شهروندان داده تا به موضوعات مختلف به عنوان مدعی‌العموم ورود کنند. اعضای شورا نیز از این پیگیری‌ها و مطالبه‌گری‌ها حمایت و استقبال می‌کنند. همچنانکه در موضوعاتی مانند بودجه به زبان ساده شهروندان، شاهد این رویه بودند ولی واقعیت این است که توان شورای شهر در این مسائل محدود است.
وی ادامه داد: صدا وسیما نه تنها با شورای شهر همراهی ندارد بلکه در مسائلی که می‌تواند بازخورد خوبی در جامعه داشته باشد، مسائل را به شکلی انعکاس می‌دهد که جنبه تخریبی پیدا می‌کند. شورا در این شرایط چگونه می‌تواند اقدام کند؟ ما در شورا ابزار معدود و محدودی داریم . هرچند که شورای شهر تمام تلاش خود را به کار گرفته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.