يكشنبه 31 شهريور 1398 | Sunday 22 September 2019

 

برگزاری نشست »بررسی موقعیت کنونی کودکان کار و جمع‌آوری آنان» در ستاد سمن‌های شهر تهران:
نشست «بررسی موقعیت کنونی کودکان کار و جمع‌آوری آنان» با همکاری شبکه ملی موسسات خیریه حامیان جامعه مدنی و ستاد توان افزایی و حمایت از فعالیت سازمان‌های مردم نهاد در سالن همایش‌های این ستاد برگزار شد.

نشست «بررسی موقعیت کنونی کودکان کار و جمع‌آوری آنان» با همکاری شبکه ملی موسسات خیریه حامیان جامعه مدنی و ستاد توان افزایی و حمایت از فعالیت سازمان‌های مردم نهاد در سالن همایش‌های این ستاد برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی ستاد سمن‌های شهر تهران، فاطمه قاسم‌زاده روانشناس و فعال حوزه کودکان در ابتدای نشست «بررسی موقعیت کنونی کودکان کار و جمع‌آوری آنان»، ضمن تاکید بر اینکه طرح اخیر ساماندهی کودکان کار با نواقص و ایرادات زیادی همراه است، گفت: بسیاری از مفاد و برنامه‌ها و اقدامات این طرح هنوز برای ما روشن نیست. ما از مجریان و متولیان طرح فقط این را شنیدیم که قرار است در این طرح و درباره کودکان کار پژوهشی انجام بدهند.

این روانشناس و فعال حوزه کودکان افزود: ما هنوز اطلاعی نداریم که این کار پژوهشی چه هست و قرار است که چگونه انجام شود و اساسا از متولیان و مسئولان طرح این سوال را باید پرسید که آیا امکان اقدام پژهشی در چنین طرح‌هایی که کودکان را مانند مجرمان دستگیر می‌کنید وجود دارد؟ البته متولیان طرح درباره دستگیری کودکان از عنوان «جمع‌آوری» و «ساماندهی» یاد می‌کنند ولی واقعیت این است که پژوهش با چنین رفتارهایی امکان‌پذیر نیست.

به گفته وی، پژوهش زمانی امکان‌پذیر است که طی آن پژوهشگران و کودکان ارتباط انسانی و مبتنی بر صداقت و یاری داشته باشند. زمانی که کودکان را مانند مجرمان دستگیر می‌کنند، نتیجه آن می‌شود که کودکان از پژوهشگران و متولیان طرح وحشت داشته باشند و قطعا در چنین موقعیتی صداقت معنایی نخواهد داشت و پژوهش نمی‌تواند بر پایه اطلاعات غلط تهیه شود.

قاسم‌زاده با بیان اینکه کودکان کار بعد از جمع‌آوری دچار آسیب‌های روحی و روانی می‌شوند، تصریح کرد: متاسفانه گفته می‌شود که کودکان کار بعد از دستگیری در مکان‌های نامناسبی مانند زندانیان حبس می‌شوند که در این مکان‌ها، امکان بازی و شادی برای آنان فراهم نیست و این تاثیر بسیاری بدی بر شرایط روانی کودکان دارد. لذا معمولا ما شاهد آن هستیم که کودکان بعد از دستگیری و نگهداری در این مکان‌ها دچار استرس و بی اعتمادی به ماموران و مسئولان می‌شوند.

این روانشناس و فعال حوزه کودکان با بیان اینکه شهروندان بعضا از نحوه رفتار درست با کودکان کار آگاهی ندارند، تصریح کرد: متاسفانه شهروندان نوعی رفتار تحقیر آمیز نسبت به کودکان کار دارند که این رفتار در عرصه جهانی بارها و بارها محکوم شده است. کودکان کار چون نان‌آور خانه‌شان هستند به تعبیری کار خودشان را بسیار مهمی و ارزشمند تلقی می‌کنند ولی زمانی که تحقیر شده و احساس حقارت پیدا کنند، رفته رفته حس نفرت نسبت به شهروندان و شهر در آنان بروز پیدا می‌کند.

وی با اشاره به برخی از آمارهای اعلام شده درباره طرح اخیر ساماندهی کودکان کار، گفت: طبق این گزارش قریب به 25 درصد کودکانی که جمع‌آوری شدند ایرانی هستند. همچنین این گزارش اعلام کرده که برخی از این کودکان به سبب شرایط نابسامان اقتصادی خانواده‌هایشان در معرض فروش یا اجاره قرار دارند. این گزارش 35 درصد از کودکان کار را قربانی قاچاق تعریف کرده و در عین حال اعلام کرده که محل اسکان قریب به اتفاق کودکان ناامن و نامناسب است.

قاسم‌زاده ادامه داد: کمتر از 50 درصد کودکان کار در کشور را مهاجریان تشکیل می‌دهند که از این تعداد قریب به 90 درصد تابعیت افغانستانی داشته و کمتر از 5 درصد از این کودکان پاکستانی هستند. این در حالی است که گفته می‌شود ایران به زودی و در گذر زمان به محلی برای مهاجرین منطقه بدل خواهد شد.

این روانشناس و فعال حوزه کودکان در پایان خاطرنشان کرد: کشوری مانند برزیل از سال‌ها قبل طرحی را با عنوان «حمایت از خانواده و کودک در برابر فقر» را کلید زد که کاملا هدفمند و مشخص پیش رفت و در این طرح اقدامات و برنامه‌ها با هدف توانمندسازی و نه پرداخت مستمری و البته با محوریت محلات پیش رفته است. اما متاسفانه در کشور ما برای حمایت از کودکان قرار نیست نه از الگوهای موفق خارجی و نه از نظر کارشناسان و صاحب نظران برجسته و مجرب داخلی استفاده کنیم.

صباغ: دولت باید با کار کودک مقابله کند

افخم صباغ عضو موسسه خیریه مهر و ماه و فعال حوزه کودکان در ادامه این نشست با تاکید بر اینکه باید برای حمایت از کودکان کار، ابتدا به ساکن یک تفاوتی بین کار کودک و کودک کار قائل بود، گفت: حمایت از کودکان برعهده دولت است و کودکان کار نیر طبق همین تعریف باید از جانب دولت حمایت شوند. کلیه فعالیت‌هایی که به واسطه آن کودکان از رشد اجتماعی و عاطفی و تفریح و بازی و ماهیت کودکی‌شان باز بمانند، یک مخاطره جدی برای کودک محسوب می‌شود.

صباغ با انتقاد از نگرش مسئولان نسبت به بحث حمایت از کودکان کار، گفت: متاسفانه مسئولان وقتی بحث کودکان کار مطرح می‌شود، می‌گویند که ما هم در کودکی کار می‌کردیم. ولی واقعیت این است که کار مقطعی در تعطیلی مدارس یا نزد خویشاوندان به صورت پاره وقت کاملا متفاوت از کاری است که کودکان کار در کوچه و خیابان به آن مشغول هستند. چراکه کار در ایام تابستان نزد خویشاوندان درجه اول و به صورت پاره وقت قطعا مانند فعالیتی که کودکان کار انجام می‌دهند، ماهیت کودکی کودکان را خدشه‌دار نمی‌کند.

وی با بیان اینکه کار کودکان به صورت پنهان، نیمه پنهان و آشکار است، گفت: آنچه که ما در خیابان‌ها شاهد هستیم، کار آشکار است و نباید فکر کنیم که کودکان کار فقط همین بچه‌ها هستند. بسیاری از کودکان در کارگاه‌ها و یا خانه‌ها و یا کوره‌ها و دور از چشمها مشغول به کار هستند و دولت باید نسبت به همه کودکان اقدام کند. ولی زمانی که بحث حمایت از کودکان مطرح می‌شود، آقایان به جمع‌آوری کودکان خیابان بسنده می‌کنند.

صباغ با انتقاد از طرح این مساله که کودکان کار همگی یک باند و گروه هستند، گفت: این ادعا شاید برای کودکان زباله‌گرد مطرح باشد ولی درباره کودکان خیابانی باید گفت که معمولا این کودکان به شکل کلونی و خانواده هستند و نباید آنان را به چشم باند یا گروه دید.

عضو موسسه خیریه مهر و ماه همچنین با تاکید بر اینکه قانونی بعد از طرح ساماندهی سال 84 تاکنون تحت عنوان برخورد با کودکان کار وجود ندارد، گفت: آیین‌نامه سال 84 دارای ایرادات زیادی بود و طی اعتراض سمن‌ها اتاق فکری بین مسئولان وزارت کار و سمن‌ها برگزار شد و آیین‌نامه اصلاح شد ولی در نهایت این اصلاحیه از آن زمان تا امروز هنوز در هیات دولت به تصویب نرسیده است. سمن‌ها نیز همچنان تاکید بر اجرای همان اصلاحیه دارند ولی متاسفانه نه این اصلاحیه مورد تایید ما و نه حتی طرح اصلاح نشده سال 84 اجرایی نشده و طرح اخیر با یک روشی متفاوت اجرایی شده است.

وی با بیان اینکه طرح اخیر تکراری از طرح‌هایی است که قریب به 33 بار در دهه‌های مختلف اجرا شدند ولی هیچ نتیجه‌ای نداشت، گفت: دستگیری کودکان کار بدون آنکه آنان و خانواده‌هایشان توانمند شده و تحت آموزش حرفه‌ای و فنی قرار بگیرند هیچ فایده‌ای ندارد و صرفا هزینه‌هایی را بر کشور وارد می‌کند. دولت زمانی موفق خواهد بود که نه با کودک کار بلکه با کار کودک مقابله کند و اساسا به این جواب برسد که چرا کودکان مجبور به کار در سنین کودکی می‌شوند.

دهقان: مسئولان به جای طرح ضربتی دنبال راهکار درست باشند

سعید دهقان نایب رییس شبکه ملی موسسات خیریه حامیان جامعه مدنی در ادامه این نشست با بیان اینکه طرح ضربتی نمی‌تواند هیچ مشکل و مساله‌ای را به صورت ریشه‌ای و بنیادین حل کند، گفت: شاید نیاز باشد که برای یکبار هم که شده مسئولان به جای نگاه سطحی و راه‌حل‌های ابتدایی به دنبال راهکار دیگری باشند. پدیده‌های اجتماعی هیچگاه مطلق نیستند و نمی‌توان برای آنان بدون در نظر گرفتن ابعاد انسانی نظر داد و تصمیم‌گیری کرد.

این حقوق‌دان و فعال حوزه کودکان با بیان اینکه قانون کشور ما کار را برای کودکان زیر 15 سال مطلقا ممنوع کرده است، گفت: این در حالی است که قوانین جهانی حتی برای کودکان تا 12 سال در صورت لزوم و نیاز کار کردن را در چارچوب‌هایی مجاز تفسیر کرده است. این بدان معناست که در کشور ما به جای مناسب سازی برای شهروندان اعم از کودکان و معلولان و ... به دنبال طرح‌های ضربتی و اقدامات نمادین هستیم. جای تاسف است که در کشور ما دولت‌ها و مسئولان جایگاهی را برای سمن‌ها در بحث حمایت از کودکان قائل نشده‌اند.

 

پایان پیام

Template Design:Dima Group